Nhiều bạn học sinh và sinh viên hỏi chúng tôi cùng một câu: học logistics hay thương mại điện tử thì ra trường dễ tìm việc hơn? Đây là câu hỏi rất hợp lý, bởi hai ngành này đang nằm ngay giữa làn sóng mua sắm trực tuyến và chuỗi cung ứng hàng hoá ngày càng phức tạp. Trong bài này, đội ngũ chúng tôi sẽ chia sẻ kiến thức nghề nghiệp theo lĩnh vực, giúp bạn hình dung rõ hơn bức tranh việc làm và tự đưa ra lựa chọn phù hợp.
Logistics và thương mại điện tử: hai ngành đi cùng nhau
Có thể hiểu đơn giản: thương mại điện tử là nơi khách hàng nhìn thấy sản phẩm và đặt mua, còn logistics là phần hậu trường đưa món hàng đó từ kho đến tận tay người nhận. Một đơn hàng trên sàn thương mại điện tử đi qua rất nhiều khâu, từ nhập hàng, lưu kho, đóng gói, vận chuyển chặng đầu, phân loại tại trung tâm, cho tới giao chặng cuối. Nếu bất kỳ khâu nào chậm, khách hàng sẽ cảm nhận ngay qua thời gian giao và trải nghiệm mua sắm.
Chính vì vậy, doanh nghiệp thương mại điện tử rất cần người hiểu cả hai bên. Một bạn giỏi marketing nhưng không hiểu tồn kho hay thời gian vận chuyển sẽ dễ chạy quảng cáo cho sản phẩm đã hết hàng. Ngược lại, một bạn am hiểu logistics mà không biết dữ liệu bán hàng vận hành ra sao cũng khó tối ưu được chi phí. Đây là lý do nhiều chương trình đào tạo hiện nay lồng ghép kiến thức của cả hai lĩnh vực.
Các vị trí việc làm phổ biến
Khi nói về việc làm, bạn không nên chỉ nghĩ đến một chức danh duy nhất. Trong thực tế, các vị trí phổ biến có thể kể đến như:
- Nhân viên điều phối vận chuyển: theo dõi lịch trình xe, xử lý đơn hàng trễ và phối hợp với đối tác giao nhận. Đây thường là bước đầu tiên giúp bạn hiểu nhịp vận hành thực tế.
- Nhân viên quản lý kho: kiểm soát nhập xuất, vị trí hàng hoá và độ chính xác của tồn kho, đặc biệt quan trọng trong các đợt cao điểm như lễ hội mua sắm.
- Chuyên viên thương mại điện tử: phụ trách gian hàng trên sàn, theo dõi doanh số, đánh giá của khách hàng và phối hợp với bộ phận vận hành.
- Chuyên viên phân tích dữ liệu chuỗi cung ứng: dùng số liệu để dự báo nhu cầu và tối ưu tuyến đường, phù hợp với bạn có nền tảng toán và thích làm việc với bảng tính.
Mỗi vị trí đều đòi hỏi kỹ năng khác nhau, nên bạn không cần giỏi tất cả ngay từ đầu. Điều quan trọng là xác định hướng quan tâm để chọn môn học và thực tập phù hợp.
Ví dụ từ một lớp học thực tế
Đội ngũ chúng tôi từng đồng hành cùng một nhóm sinh viên năm cuối trong một đợt thực hành mô phỏng. Các bạn được giao xử lý một kịch bản đơn hàng tăng gấp ba lần trong cuối tuần. Ban đầu, nhóm tập trung vào quảng cáo để kéo thêm khách, nhưng khi bắt đầu tính toán, họ nhận ra kho chỉ đủ chứa một nửa lượng hàng và đội giao nhận sẽ quá tải.
Sau khi điều chỉnh kế hoạch, nhóm vừa giảm bớt chiến dịch quảng cáo, vừa sắp xếp lại vị trí hàng bán chạy gần cửa xuất và thông báo thời gian giao rõ ràng cho khách. Kết quả là tỷ lệ đơn bị huỷ giảm đáng kể. Trải nghiệm này cho thấy vì sao người làm thương mại điện tử cần hiểu logistics: một quyết định marketing có thể kéo theo cả chuỗi vận hành.
Bạn cần chuẩn bị những gì?
Nếu đang ở bậc THPT và cân nhắc theo ngành này, bạn nên bắt đầu bằng việc tìm hiểu thêm về các tổ hợp môn xét tuyển và chương trình đào tạo của từng trường. Với những bạn đang học, việc làm quen với công cụ bảng tính, cơ bản về phân tích số liệu và tiếng Anh chuyên ngành sẽ là lợi thế rõ rệt.
Bạn cũng có thể tham khảo thêm ngành Logistics thi khối nào và vai trò của ngành trong nền kinh tế toàn cầu để hiểu rõ hơn về lộ trình xét tuyển. Nếu quan tâm đến định hướng chung, bài Ngành Thương Mại Điện Tử: Ngành Học Xu Hướng Trong Thời Đại Số Hóa sẽ giúp bạn nhìn toàn cảnh hơn về các cơ hội nghề nghiệp.
Lưu ý khi chọn ngành và chọn trường
Chúng tôi khuyên bạn không nên chỉ nhìn vào mức lương hay xu hướng nhất thời. Hãy đối chiếu với sở thích, năng lực và điều kiện học tập của bản thân. Khi tìm hiểu một chương trình đào tạo, bạn nên hỏi kỹ về tỷ lệ thực hành, đối tác doanh nghiệp và khả năng hỗ trợ thực tập. Học phí và điều kiện cụ thể thay đổi theo từng năm, vì vậy hãy kiểm tra thông tin trên website chính thức của trường trước khi quyết định.
Cuối cùng, dù chọn logistics hay thương mại điện tử, điều tạo nên khác biệt là thói quen học hỏi liên tục. Ngành này thay đổi nhanh cùng công nghệ, nên người biết cập nhật và linh hoạt thường có lợi thế rõ rệt khi đi làm.
